Van aanwezigheid naar betekenisvolle inzet
Op veel scholen is een lasersnijder aanwezig, maar de vraag hoe dit middel daadwerkelijk bijdraagt aan onderwijsdoelen blijft actueel. Leraren geven aan behoefte te hebben aan handvatten om de lasersnijder te verbinden aan het curriculum en aan verschillende leerroutes. Tegelijkertijd laat de praktijk zien dat deze technologie kansen biedt voor vakintegratie, het ontwikkelen van ontwerpvaardigheden en het concreet maken van leerdoelen.
Deze vragen vormden de aanleiding voor een workshop die op 5 februari plaatsvond in iXperiumlab Educatie Arnhem. Leraren en onderwijsondersteuners kwamen hier bijeen om te verkennen hoe ontwerpen met de lasersnijder onderwijskundig kan worden ingebed binnen het vmbo en het basisonderwijs.
Op verkenning in het iXperiumlab
De workshop richtte zich op het opdoen van ervaring met het ontwerpproces en op het gezamenlijk nadenken over passende leerstappen voor verschillende doelgroepen. Door zelf met de lasersnijder en de bijbehorende software te werken, werd zichtbaar welke didactische keuzes een rol spelen bij de inzet van deze technologie.
In het gesprek kwam naar voren dat opdrachten die op het eerste gezicht eenvoudig lijken, zoals het maken van een sleutelhanger, voor leerlingen complex kunnen zijn. Een zorgvuldige opbouw in leerstappen werd daarbij als belangrijk uitgangspunt genoemd, bijvoorbeeld door eerst aandacht te besteden aan werken met millimeterpapier binnen wiskunde of aan het handmatig uitzagen van vormen bij techniek. Deze basisvaardigheden vormen een belangrijke voorbereiding op het digitale ontwerpproces.
Passend bij verschillende leerroutes
Door opdrachten gefaseerd op te bouwen ontstaat een lessenreeks waarin verschillende vakken samenkomen en waarin leerlingen stapsgewijs vaardigheden ontwikkelen. Tijdens de workshop werd ook de vergelijking gemaakt tussen handmatig vervaardigde producten en ontwerpen die met de lasersnijder tot stand komen. Deze vergelijking kan worden ingezet als reflectiemiddel om met leerlingen het maakproces, materiaalgebruik en precisie te bespreken en hen te ondersteunen bij het maken van bewuste keuzes.
De lasersnijder heeft voor jongere leerlingen of leerlingen in lagere leerroutes betekenisvolle mogelijkheden. Wanneer werken met ontwerpsoftware nog niet haalbaar is, verschuift het leerdoel naar het maken van een tekening die door de lasersnijder kan worden ingelezen. Het zichtbaar worden van een eigen handgetekend ontwerp draagt bij aan betrokkenheid en herkenning. Daarnaast maakt de combinatie van geluid, geur en een tastbaar eindproduct het leerproces concreet en toegankelijk.
Van techniek naar didactiek
Tijdens de workshop zijn verschillende praktijkvoorbeelden besproken waarin de lasersnijder vakoverstijgend wordt ingezet. Zo kan binnen het vak Nederlands worden gewerkt aan taalvaardigheid en vormgeving door leerlingen een eigen spreuk te laten ontwerpen en schrijven, die vervolgens in een tegel wordt gegraveerd. Binnen Dienstverlening kan de klas functioneren als producent voor een opdrachtgever, waarbij leerlingen het volledige proces doorlopen van communicatie en proefontwerpen tot planning en productie. Ook gezamenlijke ontwerpen kwamen aan bod, waarbij leerlingen in lagere leerroutes ieder een eenvoudig onderdeel leveren dat samenkomt in één gezamenlijk eindproduct, zoals een bord voor de klasdeur.
De workshop maakte duidelijk dat de waarde van de lasersnijder niet ligt in de techniek zelf, maar in de didactische keuzes die ermee worden gemaakt. Door leerdoelen centraal te stellen, opdrachten zorgvuldig op te bouwen en vakken met elkaar te verbinden, kan de lasersnijder uitgroeien tot een betekenisvol onderdeel van het onderwijs.
Vragen over de onderwijskundige inzet van de lasersnijder? iXperiumlab Educatie Arnhem biedt ondersteuning bij het verbinden van dit middel aan leerdoelen en curriculum, het ontwerpen van lessen en lessenreeksen met aandacht voor leerstappen, en het professionaliseren van leraren en onderwijsondersteuners op het gebied van technologie en ict.
