De snelle technologische ontwikkelingen vragen om docenten die ict bewust en effectief inzetten in hun onderwijs. iXperium draagt bij aan onderwijs en opleiding waarin de digitale technologie beter wordt benut voor effectieve leertrajecten die recht doen aan verschillen en waarin de lerenden zelf regie (leren) nemen over hun leerproces. We agenderen digitale geletterdheid van leerlingen mede om iedereen gelijke kansen in de samenleving te bieden. Samen bouwen we aan onderwijs met ict.
Innovatie lerarenopleidingen HAN
iXperium speelt een sleutelrol in de doorontwikkeling van de lerarenopleidingen van de HAN. Samen werken we aan het opleiden van toekomstgerichte leraren die technologie doordacht en effectief inzetten in hun onderwijspraktijk.
Onze bijdrage richt zich op het versterken van digitale geletterdheid, het ontwikkelen van relevante leeruitkomsten en het ondersteunen bij de vertaling naar concrete leeractiviteiten. Studenten werken in alle fasen van hun opleiding aan actuele en praktijkgerichte ict-competenties, ondersteund door iXperiumlabs, onderzoek, gastcolleges en experimenteerruimte. Daarmee creëren we krachtige leeromgevingen waarin studenten hun ict-competenties en innovatieve onderzoekende houding kunnen ontwikkelen. Dit doen we in samenwerking met de bacheloropleidingen (HAN Pabo en de tweedegraads lerarenopleidingen), de masteropleiding MOVEL en de AD-PEP.
iXperium ondersteunt de opleidingen bij de integratie van ict en digitale geletterdheid door:
- mee te werken aan curriculumontwikkeling;
- het bieden van praktijkgerichte leeromgevingen;
- verzorgen van gastcolleges;
- studenten en opleiders te ondersteunen bij het versterken van hun digitale vaardigheden;
- onderzoek te doen naar leren en lesgeven met ict.
Een voorbeeld daarvan is de afname van de Digital Skills Check (ook wel ‘de DigiCheck’) onder HAN-studenten. Deze praktijkgerichte toets meet digitale vaardigheden en geeft studenten inzicht in hun niveau. Opleidingen zien de scan als nuttig voor inzicht en verbetering van onderwijs. Studenten vonden de toets uitdagend en docenten noemen het een wake-up call. Na succesvolle pilots in 2022 en 2024 wordt de scan in 2025 verder ingezet.
Hieronder lees je hoe de samenwerking in de verschillende lerarenopleidingen van de HAN vorm krijgt.
Binnen de HAN Pabo is leren en lesgeven met ict verankerd in alle leerjaren. Studenten verkennen digitale toepassingen, leren didactisch onderbouwde keuzes maken en ontwikkelen een kritische, onderzoekende houding. Ze werken met programmeerbare robots, digitale leermiddelen en virtual reality – vaak in de iXperiumlabs.
Ook kunnen studenten het iXperiumlab Educatie inzetten als leeromgeving voor hun stageklas. Zo maken zij actief de verbinding tussen opleiding, praktijk en technologie en ontwikkelen zij zich tot startbekwame leraren die ict kunnen inzetten voor betekenisvol onderwijs.
Daarnaast is in samenwerking met de Pabo een Quickscan Digitale Geletterdheid ontwikkeld. Deze quickscan geeft studenten een globaal beeld van hun digitale geletterdheid en fungeert als eerste stap in bewustwording. De quickscan stimuleert studenten om zich verder te verdiepen via de uitgebreidere DigiCheck-modules, waarmee zij meer gedetailleerd inzicht krijgen en gericht kunnen werken aan hun verdere ontwikkeling op dit gebied.
Vanaf september 2024 werken de tweedegraads lerarenopleidingen (TGLO) van de HAN met een flexibel curriculum waarin leren en lesgeven met ict een structurele plek heeft. Studenten ontwikkelen zich tot leraren die technologie doordacht en didactisch verantwoord inzetten, onder meer door onderwijs met ict te ontwerpen, digitale bronnen kritisch te beoordelen, data te gebruiken voor leerprocessen en media strategisch in te zetten voor hun professionele ontwikkeling.
iXperium ondersteunt deze vernieuwing met curriculumontwikkeling, inhoudelijke bijdragen aan leeractiviteiten en labsessies waar studenten kunnen experimenteren en hun vaardigheden direct in de praktijk versterken.
De master Ontwerpen van Eigentijds Leren (MOVEL) is gericht op onderwijsprofessionals die een voortrekkersrol willen vervullen in onderwijsinnovatie met ict. De opleiding combineert ontwerpgericht werken, technologische expertise en onderzoekend vermogen, en stimuleert studenten om vernieuwende oplossingen te ontwerpen voor hun eigen onderwijspraktijk.
iXperium levert een brede bijdrage met onderwijs, gastcolleges en beoordeling van ict-competenties. De lectoraten Leren met ict en Meervoudige professionaliteit van Leraren vervullen samen de academic lead, waardoor praktijk, onderzoek en curriculumontwikkeling nauw verbonden zijn.
iXperium is daarnaast betrokken bij onderzoek binnen de opleiding, waarin we samen met studenten verkennen hoe zij hun innovatieve en onderzoekende houding ontwikkelen en inzetten – zowel tijdens hun studie als in de praktijk. Deze wisselwerking tussen leren, ontwerpen en onderzoeken vormt de kern van de master en versterkt blijvend de onderwijspraktijk.
In de AD-PEP zijn ict en digitale geletterdheid nauw verweven binnen het onderwijsprogramma. De Competentieset Spelend en lerend ontdekken met digitale middelen in de kinderopvang – ontwikkeld vanuit het KEI innovatienetwerk – vormt daarbij de basis.
Studenten werken vanaf het eerste semester aan de ontwikkeling van activiteiten en aanbod waarin spelend en ontdekkend leren met ict centraal staat. In het iXperiumlab maken zij kennis met digitale middelen die zij gedurende de opleiding blijven gebruiken en verwerken in hun opdrachten. De ontwikkelde activiteiten delen zij via het DigiDoePlein, een landelijk platform waar ook partners zoals ROC, KION en pedagogisch professionals materialen en praktijkvoorbeelden aanleveren. Zo ontstaat een rijke leeromgeving waarin opleiding en werkveld elkaar versterken.
In het tweede studiejaar verdiepen studenten zich verder in digitale ondersteuning van kinderen, bijvoorbeeld door apps te ontwerpen die aansluiten bij taal- en rekenontwikkeling. Ze leren kritisch kijken naar technologie, werken met AI en bevragen elkaars ontwerpkeuzes. Ook bewegend leren en veiligheidsthema’s komen aan bod, waarbij het iXperiumlab van iXperium Health een betekenisvolle praktijkomgeving biedt.
De doorlopende samenwerking met partners als KION, ROC Nijmegen en iXperium zorgt ervoor dat studenten voortdurend leren in de context van het echte werkveld en goed voorbereid zijn op hun professionele rol in de kinderopvang en het onderwijs.
Bijdrage aan andere HAN-opleidingen
De inzet van ict en digitale geletterdheid beperkt zich niet tot de lerarenopleidingen. Ook binnen andere opleidingen van de HAN speelt iXperium een actieve rol. We ondersteunen opleidingen bij het integreren van ict in het curriculum en bieden professionaliseringsactiviteiten zoals workshops, inspiratiesessies en trainingen.
In onze iXperiumlabs krijgen studenten en docenten daarnaast de kans om te experimenteren en professionaliseren met de nieuwste technologieën en te ontdekken hoe deze zinvol ingezet kunnen worden in hun vakgebied.
Binnen de opleiding Pedagogiek is leren met ict geen afzonderlijke leerlijn, maar verweven in het bestaande curriculum. Studenten onderzoeken hoe digitale middelen kunnen bijdragen aan spelend en ontdekkend leren, en op welke manier zij kinderen en/of ouders kunnen ondersteunen in hun digitale ontwikkeling. Het bijdragen aan kansengelijkheid speelt daarin een belangrijke rol.
In het iXperiumlab maken eerstejaars studenten kennis met verschillende digitale toepassingen voor jonge kinderen en leren zij hoe zij deze pedagogisch verantwoord kunnen inzetten. Tegelijkertijd professionaliseren ook HAN-docenten zich in het begeleiden van deze lessen, waardoor zij ict bewuster en met meer vertrouwen in hun onderwijs verwerken.
De samenwerking met iXperium helpt studenten om met een pedagogische blik naar technologie te kijken: wat stimuleert een middel en hoe begeleid je kinderen hierin?
Daarnaast leren studenten tijdens de opleiding ook hoe zij met behulp van digitale middelen hun eigen vakbekwaamheid kunnen aantonen. Door te werken met creatieve vormen zoals video, podcasts of greenscreen ontdekken zij dat opgedane kennis en vaardigheden ook anders dan via een traditionele PowerPoint kunnen worden gepresenteerd.
Digitale leeromgeving
Binnen Brightspace is er een digitale leeromgeving ingericht, die studenten en collega’s van de HAN Pabo en de tweedegraads lerarenopleidingen extra materialen, kennis en ondersteuning biedt. In deze omgeving, die een aansluit op de fysieke iXperiumlabs, vinden gebruikers overzichtelijke informatie over ict-vaardigheden, digitale geletterdheid, pedagogisch-didactisch handelen, vakspecifieke toepassingen en actuele thema’s zoals AI. Daarnaast kunnen studenten en docenten er lesmateriaal raadplegen en reserveren, waardoor de digitale leeromgeving een waardevolle aanvulling vormt op de labs.
