Instellingen in het beroepsonderwijs staan voor grote uitdagingen. Zo is verbetering nodig van de samenwerking met en de aansluiting op de arbeidsmarkt, groeit de noodzaak voor flexibele opleidingstrajecten die passen bij de diverse fasen in een leer- en levensloopbaan en is het van belang maatwerk te bieden aan studenten en kansengelijkheid te bevorderen. In veel gevallen is technologie (mede) aanleiding van deze uitdagingen en tegelijkertijd kan technologie oplossingen bieden.
Digitale transformatie wordt niet gedreven door technologie, maar door strategie. Leiderschap en leidinggevenden spelen daarin een belangrijke rol. Uit diverse onderzoeken blijkt dat transformationeel leiderschap, (digitale) competenties van leidinggevenden en gedeeld leiderschap nodig zijn om deze digitale transformatie mede mogelijk te maken. Dit roept de vraag op welke competenties het vraagt om leiding te geven aan digitale onderwijstransformatie in het complexe ecosysteem van het beroepsonderwijs.
Om deze vraag te beantwoorden, heeft iXperium een competentieraamwerk ontwikkeld voor leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs. Dit raamwerk bestaat uit vijf hoofddimensies met daaronder subdimensies en competenties:
- richting geven aan digitale onderwijstransformatie;
- bevorderen van een innovatieve, lerende cultuur;
- herinrichten van de organisatie voor digitale transformatie;
- zelf digitaal geletterd zijn;
- professioneel handelen.
Daarbij beschrijven de eerste drie dimensies het leiderschap dat nodig is en de laatste twee dimensies gaan over persoonlijke competenties van leidinggevenden. In onderstaande video worden de dimensies en persoonlijke competenties toegelicht.
Op ons YouTube-kanaal vind je bovendien een playlist met video’s waarin de competenties en dimensies individueel worden uitgelicht.
Podcastserie Leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie
Ook hebben we een podcastserie opgenomen over leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie. De serie bestaat uit drie afleveringen:
Aflevering 1 – Introductie: leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie
In de eerste aflevering gaan we in gesprek met René Tönissen, voormalig directeur van de Academie Sport & Bewegen van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), Marit Johansen, teammanager bij MBO Digitaal, en Marijke Kral, lector Leren met ict bij iXperium Centre of Expertise Leren met ict. Vanuit hun jarenlange ervaring met onderwijsinnovatie en digitale ontwikkeling verkennen zij waarom leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie juist nu zo urgent is binnen het beroepsonderwijs.
Luister aflevering 1
Aflevering 2 – Wat vraagt digitale onderwijstransformatie van leidinggevenden?
Wat vraagt digitale onderwijstransformatie van leidinggevenden? In de tweede aflevering spreken we met Monique Mulders, manager digitale transformatie bij het Graafschap College, Harmen Neidig, directeur van de Academie Toegepaste Biowetenschappen en Chemie van de HAN, en Pieter van Rooij, projectleider professionalisering Leren met ict bij iXperium. Samen verkennen zij welke vaardigheden en houdingen leidinggevenden nodig hebben om digitale onderwijstransformatie in het beroepsonderwijs succesvol te maken.
Luister aflevering 2
Aflevering 3 – Van visie naar organisatie: leiderschap in digitale onderwijstransformatie
In de derde aflevering gaan we in gesprek met Rufus Baas, Head of Innovation & Research bij het Mediacollege Amsterdam, Ronald Spruit, Onderwijskundig beleidsadviseur & Onderzoeker lectoraat Digitale Didactiek bij Avans Hogeschool en Dana Uerz, senior onderzoeker bij iXperium over hoe digitale onderwijstransformatie duurzaam vorm krijgt binnen onderwijsorganisaties. Waar in de eerdere afleveringen vooral werd verkend waarom digitale transformatie urgent is en welke vaardigheden dit vraagt van leidinggevenden, staat nu de praktijk van organiseren, sturen en samenwerken centraal.
Luister aflevering 3
Van raamwerk naar praktijk
Het raamwerk Leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie biedt handvatten voor beroepsonderwijsinstellingen om na te gaan of het benodigde leiderschap voor digitale transformatie voldoende aanwezig en belegd is. Daarnaast kan het raamwerk als onderbouwing dienen voor een instrument waarmee individuele leidinggevenden na kunnen gaan waar zij staan en welke competenties zij verder kunnen ontwikkelen. iXperium beschikt over verschillende werkvormen, instrumenten en professionaliseringsactiviteiten die bij (onderdelen van) dit raamwerk kunnen helpen om de competenties voor leidinggeven aan digitale transformatie in de praktijk te brengen. Denk bijvoorbeeld aan:
- een werkvorm voor visievorming op het gebied van onderwijs met ict en digitale geletterdheid
- een werkvorm voor het in kaart brengen van (interacties tussen) actoren en factoren die een rol spelen bij het realiseren van ambities op het gebied van digitale onderwijstransformatie
- een werkvorm voor het vormen van gezamenlijke beelden en het stellen van prioriteiten in competenties van docenten op het gebied van onderwijs met ict
- een professionaliseringstraject voor leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie.
Bij vragen over het raamwerk of over bijpassende werkvormen en professionaliseringstrajecten kan contact worden opgenomen met professionaliseren@ixperium.nl.
