Wat is de vraag van ROC Nijmegen en Graafschap College?
Mbo-instellingen willen studenten actiever betrekken bij het vormgeven van hun onderwijs, met name op het gebied van leren met ict. Dit moet leiden tot meer motivatie, betrokkenheid en onderwijs dat beter aansluit bij verschillen tussen studenten. Tegelijk vraagt dit om meer zelfregie van studenten en een bewuste inzet van digitale middelen.
De centrale vraag is hoe co-design met studenten het onderwijs verandert en wat dit oplevert voor studentbetrokkenheid, motivatie en gepersonaliseerd leren. Daarbij is behoefte aan onderbouwde (evidence-informed) inzichten: wat werkt, onder welke voorwaarden, en hoe kan deze werkwijze duurzaam worden toegepast binnen opleidingen?
Wat heeft het iXperiumteam tot nu toe gedaan?
Het iXperiumteam begeleidt en onderzoekt drie co-design pilots waarin studenten, docenten en professionals samen onderwijs ontwerpen, uitvoeren en evalueren. Daarbij wordt voortgebouwd op het eerdere project MBOin2030 challenge gepersonaliseerd leren, waarin een eerste co-designwerkwijze en bijbehorende materialen zijn ontwikkeld en beproefd.
Twee pilots vinden plaats bij het Graafschap College en één pilot bij ROC Nijmegen. Deze bouwen ook voort op eerdere ervaringen bij Rijn IJssel, waar de werkwijze verder is ontwikkeld in de praktijk.
De onderwijsteams werken zoveel mogelijk zelfstandig met een train-de-trainer aanpak. Daarbij worden zij ondersteund door de GPA-werkgroep Gepersonaliseerd Leren. Samen doorlopen zij een vaste co-designwerkwijze in vier stappen:
- Behoeftepeiling – ophalen van ervaringen, behoeften en verwachtingen van studenten en docenten.
- Co-design en onderwijsontwerp – gezamenlijk ontwerpen van blended en gepersonaliseerd onderwijs.
- Uitvoering – uitvoeren en tussentijds bijstellen van het herontworpen onderwijs.
- Evaluatie en reflectie – analyseren van ervaringen en opbrengsten en bepalen van vervolgstappen.
Parallel hieraan voert het iXperiumteam praktijkgericht onderzoek uit. Hierbij worden onder andere groepsgesprekken, interviews en vragenlijsten ingezet om veranderingen in onderwijs en ervaringen van studenten systematisch in kaart te brengen. De resultaten van de verschillende pilots worden met elkaar vergeleken om werkzame elementen en randvoorwaarden te identificeren.
Wat beoogt het iXperiumteam op te leveren?
Het iXperiumteam beoogt de co-designwerkwijze verder te ontwikkelen en toe te passen in verschillende mbo-contexten. Daarmee wil het team meer inzicht verkrijgen in hoe onderwijs verandert wanneer studenten actief betrokken worden bij het ontwerp ervan, met specifieke aandacht voor zelfregie, differentiatie en de inzet van ict. Daarnaast wordt onderzocht wat deze aanpak betekent voor studentbetrokkenheid, motivatie en het ontwikkelen van inzicht in eigen leerbehoeften.
Op basis van de ervaringen uit de pilots wil het team materialen verder ontwikkelen, zoals formats, werkvormen en train-de-trainer materialen. Deze materialen moeten onderwijsteams ondersteunen om zelfstandig met de werkwijze aan de slag te gaan. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan meer inzicht in de randvoorwaarden en ondersteuningsvormen die nodig zijn om co-design duurzaam te implementeren binnen opleidingen.
Door opbrengsten uit meerdere pilots met elkaar te vergelijken, wil het iXperiumteam komen tot een beter onderbouwd beeld van wat werkt, voor wie en onder welke omstandigheden. De opgedane inzichten worden gebundeld in een rapportage en gedeeld binnen het GPA-netwerk, zodat ook andere instellingen de werkwijze kunnen benutten, verder ontwikkelen en toepassen in hun eigen onderwijspraktijk.
Over dit iXperiumteam
Dit iXperiumteam maakt onderdeel uit van de samenwerking binnen de Gelderse Professionaliseringsagenda (GPA), waarin mbo-instellingen, de HAN en iXperium gezamenlijk werken aan onderwijsinnovatie en professionalisering rond leren en lesgeven met ict. Binnen dit netwerk worden kennis en ervaringen gedeeld en vertaald naar de praktijk van opleidingen. Meer over deze samenwerking is te vinden op de pagina over het samenwerkingsverband Gelders mbo.

