Recht doen aan verschillen tussen leerlingen is voor veel scholen en leraren een lastige opgave. Zij staan voor de uitdaging om met ict individuele leerbehoeftes in beeld te brengen en aanpassingen op maat te doen op het gebied van didactiek, pedagogiek, curriculum en leeromgeving.
Gepersonaliseerd leren
Gepersonaliseerd leren is een onderwijsbenadering waarbij didactiek, pedagogiek, curriculum en leeromgeving worden afgestemd op de individuele leerbehoeften en ambities van leerlingen. Leerlingen zijn mede-eigenaar van hun leerproces en bepalen actief hun leerdoelen, activiteiten en routes. Zo sluit het onderwijs aan bij hun capaciteiten, behoeften en interesses.
In het hedendaagse onderwijs, met toenemende diversiteit aan leerbehoeften, stelt gepersonaliseerd leren scholen in staat beter in te spelen op deze variatie. Autonomie vergroot de motivatie van leerlingen en stimuleert betere leerprestaties, terwijl het tegelijk de ontwikkeling van bredere vaardigheden zoals creativiteit en persoonsvorming bevordert.
De rol van ict bij gepersonaliseerd leren
Ict is belangrijk voor gepersonaliseerd leren. Technologie biedt mogelijkheden om data te verzamelen, feedback te geven en leerprocessen te reguleren. Daarnaast faciliteert ict de interactie met de leerstof en de realisatie van een rijke, sociale leeromgeving. Door ict effectief in te zetten, kunnen scholen het onderwijs beter afstemmen op de individuele behoeften van leerlingen en hen ondersteunen in hun leerproces.
Dimensies van gepersonaliseerd leren
iXperium ondersteunt scholen bij het vormgeven van gepersonaliseerd leren. Het model ‘Personaliseren van leren’, zoals beschreven in de publicatie Dimensies van gepersonaliseerd leren, gaat uit van twee belangrijke dimensies. De eerste dimensie is de mate van zelfregie: hoeveel invloed hebben leerlingen op wat, hoe en wanneer ze leren? Hoe groter de zelfregie, hoe meer leerlingen verantwoordelijk zijn voor hun eigen leerproces.
De tweede dimensie is de mate waarin het individuele belang van leerlingen centraal staat: in hoeverre sluit het leren aan bij hun interesses, behoeften, talenten en doelen? Door keuzes binnen deze dimensies te maken, ontstaat een uniek profiel van gepersonaliseerd leren voor iedere school.
Ook de organisatie van de school speelt een belangrijke rol. Factoren zoals de rol van leraren, ict-coördinatoren en ouders, de inrichting van de leeromgeving en de gebruikte leermiddelen beïnvloeden hoe gepersonaliseerd leren vorm krijgt en succesvol kan zijn. Meer over dit onderwerp lees je op de themapagina.
Samen werken aan gepersonaliseerd leren met ict
Bij iXperium werken we samen met partners uit het onderwijs en onderzoek aan het vormgeven en versterken van gepersonaliseerd leren met ict. Door kennis en praktijkervaring te combineren, ontwikkelen we nieuwe inzichten over hoe ict effectief kan bijdragen aan leerprocessen die aansluiten bij de individuele behoeften van leerlingen en studenten.
Een van de projecten waarin deze samenwerking concreet vorm kreeg, is de MBOin2030 Challenge Gepersonaliseerd leren. In deze challenge werkten ROC Nijmegen, Rijn IJssel en iXperium samen aan een praktische werkwijze om blended gepersonaliseerd onderwijs te ontwerpen. Het doel was om docenten en studenten in staat te stellen onderwijs te creëren dat beter aansluit bij de individuele behoeften van studenten en hen meer regie geeft over hun leerproces.
Meer regie voor studenten met gepersonaliseerd leren
Blended gepersonaliseerd leren is een uitdaging voor veel mbo-docenten. In de MBOin2030 Challenge gingen ROC Nijmegen, Rijn IJssel en iXperium samen op zoek naar een praktische werkwijze waarmee docenten en studenten onderwijs kunnen ontwerpen dat aansluit bij individuele behoeften en studenten meer regie geeft over hun leerproces.
Het resultaat is een innovatieve werkwijze, samengebracht in een interactieve praatplaat met tools, voorbeelden en inzichten, die direct in de praktijk kan worden gebruikt en gepersonaliseerd leren in het mbo versterkt.
Een ander voorbeeld zijn de Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd leren met ict PO (OWP PO) en de MBO Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd leren met ict (OWP ICT).
Samen leren, samen vernieuwen
In de OWP ICT werkten vijf mbo-instellingen samen met iXperium, practoraten en universiteiten aan blended gepersonaliseerd leren. Ze ontwikkelden leerinterventies, voerden monitoronderzoek uit en creëerden instrumenten om zelfregulatie, motivatie en ict-geletterdheid van studenten in kaart te brengen. De opbrengsten zijn verwerkt in een eindrapportage én drie praktijkpublicaties, boordevol tips, voorbeelden en inspiratie voor docenten, leidinggevenden en i-coaches.
In de OWP PO werkten basisscholen, de HAN Pabo en de Open Universiteit samen aan gepersonaliseerd leren met ict. Leraren, lerarenopleiders, studenten, ict-experts en onderzoekers deelden kennis, gaven feedback en ontwikkelden onder andere een ict-toets voor leerlingen. De geleerde lessen op het niveau van leerling, leraar en organisatie zijn gebundeld in de eindrapportage en een infographic, inclusief tips en ervaringen die andere scholen sectoroverstijgend kunnen gebruiken.
Tools voor gepersonaliseerd leren
Met verschillende tools ondersteunt iXperium scholen en leraren om inzicht te krijgen in hun aanpak van gepersonaliseerd leren met ict en om samen het gesprek te voeren over ambities en mogelijkheden.
Publicaties gepersonaliseerd leren vanuit iXperium
iXperium ontwikkelt publicaties die scholen en leraren helpen gepersonaliseerd leren met ict vorm te geven. Ze bieden inzicht in belangrijke dimensies van gepersonaliseerd leren, de rol van leerlingen en leraren, en de organisatorische randvoorwaarden die nodig zijn om maatwerk in de praktijk te brengen.
Aan de slag met de organisatie van gepersonaliseerd leren?
Wil jouw school gepersonaliseerd leren met ict succesvol organiseren? iXperium helpt onderwijsinstellingen met:
- Ontwikkelen van strategieën en interventies die passen bij de leerbehoeften van leerlingen en studenten.
- Ondersteunen van professionalisering van docenten op het gebied van ict en gepersonaliseerd leren.
- Samenwerking met onderzoekers om onderwijsinnovaties te ontwerpen, onderzoeken en evalueren.
- Toegang tot kennis en best practices vanuit onderzoekswerkplaatsen en projecten in PO en MBO.
- Implementatie en borging van effectieve leerinterventies in de dagelijkse praktijk.
Meer weten? Neem contact op en ontdek hoe jouw school de volgende stap kan zetten!
Lees ook: