Gepersonaliseerd leren bij kernconcepten bij Het Telraam

Wat is de vraag van basisschool het Telraam?

Basisschool Het Telraam participeert in de Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd leren met ict.  De school wil graag het eigenaarschap van leerlingen vergroten, met name in het leergebied oriĆ«ntatie op jezelf en de wereld (OJW). Binnen dit leergebied werkt de school met kernconcepten, waarbij de leerdoelen van OCW als uitgangspunt worden gehanteerd. Deze werkwijze biedt veel mogelijkheden voor recht doen aan verschillen tussen leerlingen, maar die worden nog niet genoeg benut. Daarom is er een designteam gestart om dit probleem onderzoeksmatig aan te pakken.

Het verhelderen van de vraag wees uit dat de school vooral belang hecht aan het vergroten van de betrokkenheid van leerlingen, onder andere via het stimuleren van hun nieuwsgierigheid, hun eigen verantwoordelijkheid en door hen onderzoekend en ontdekkend te laten leren. De school wil dat leerlingen een actieve leerhouding krijgen, maar weet nog niet goed hoe dat aan te pakken en wil weten hoe een dergelijke leerhouding door alle leerjaren heen kan worden gestimuleerd.

Wat doet het designteam?

Via literatuurverkenning, consultatie van het team van de school, een workshop vraaggestuurd leren en een eerste try-out heeft het designteam de praktijkvraag verder verkend. Na deze eerste verkenning van literatuur is vraaggestuurd leren besproken als manier om het onderwijs in kernconcepten vorm te geven en te ervaren. In november 2019 is een eerste ontwerp van lessen rond het kernconcept Verkeer aan de hand van de uitgangspunten van vraaggestuurd leren voor groep 5/6 uitgewerkt en uitgevoerd. Daarbij heeft een groep leerlingen de ruimte gekregen eigen leervragen te onderzoeken en heeft een andere groep leerlingen gewerkt aan de hand van vragen die de leraar vooraf over het thema had geformuleerd waren. De leerkracht in het designteam die de Master Ontwerpen van Eigentijds Leren (MOVEL) volgt, heeft hier praktijkonderzoek naar gedaan.

Naar aanleiding van deze try-out is er in het designteamoverleg gesproken over de sleutelvaardigheden (praten, onderzoeken, oplossen, opzoeken, samen, ik, maken en denken) van de Critical Skills waaraan in het hele onderwijs van Het Telraam aandacht wordt besteed. Er is besloten de integratie van de sleutelvaardigheden bij kernconcepten centraal te stellen in het ontwerp van het arrangement in het kader van de onderzoekswerkplaats.

De school wil voor een aantal sleutelvaardigheden de werkwijze en het onderwijs dusdanig vormgeven dat deze werkwijze toegepast kan worden bij andere sleutelvaardigheden. Betrokkenheid en eigenaarschap zijn de basis voor het innovatievraagstuk.

Wat heeft het designteam tot nu toe opgeleverd?

In de periode februari tot en mei 2020 is een rubric voor de sleutelvaardigheden van de sleutel Opzoeken (informatievaardigheden) voor groep 3-4 ontwikkeld en uitgeprobeerd door de leraar van groep 3-4, tevens lid van het designteam. Daarnaast hebben de leerkracht uit groep 5, tevens MOVEL-student, en de lio-stagiairs van de groepen 5 en 7-8 in het kader van hun Pabo afstudeeronderzoek rubrics voor de sleutelvaardigheden van de sleutel Opzoeken ontwikkeld, uitgeprobeerd en onderzocht. Met behulp van het actantnetwerk zal de komende tijd met het team, aan de hand van de ervaringen met de try-out, een eerste invulling worden gegeven aan het beoogde leerarrangement. Ook wordt gewerkt aan een uitbreiding van het arrangement naar de bovenbouw.

Dit designteam maakt onderdeel uit van de Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd leren met ict PO.